KRIOTERAPIA — czyli lecznicze zimno

KRIOTERAPIA — czyli lecznicze zimno

CO TO TAKIEGO?

KRIOTERAPIA — to niefarmakologiczna technika stosowana w terapii wielu ciężkich i przewlekłych chorób. Nazywana jest inaczej kriostymulacją ze względu na ciąg przyczynowo-skutkowy, wywołany przez odwracalne reakcje i efekty fizjologiczne, które powoduje w organizmie niska temperatura. Metoda ta wykorzystuje krótkotrwałe działanie niskich temperatur na tkanki.

Aby zrozumieć procesy zachodzące w tkankach poddanych działaniu zimna można posłużyć się podziałem wg A.Y.Baranova i T.A. Malysheva z Peterburskiego Uniwersytetu Niskich Temperatur i Żywienia którzy rozróżnili trzy wartości temperaturowe w zakresie niskich temperatur:

  • temperatura niższa od temperatury normalnej otoczenia gazowego czy wodnego nazywana hipotermiczną, np. 12°C kąpieli wodnej
  • temperatura lodowa (glacjalna): – 0°C
  • temperatura kriogeniczna: – 150°C i niżej

Zimno stosowane jest w:

— medycynie w celu niszczenia patologicznych I przed-nowotworowych tkanek (kriochirurgia),

—rehabilitacji jako kriostymulacja miejscowa lub ogólnoustrojowa.

KRIOREHABILITACJA ?

Jest to połączenie krioterapii i stosowanej po niej, w celu zwiększenia i utrwalenia efektów leczenia, kinezyterapii.

Dzięki korzyściom, wynikającym z przeprowadzenia tych zabiegów, dochodzi do wytworzenia lepszych warunków do zastosowania kinezyterapii, jak również uzyskania lepszych wyników procesu rehabilitacji.

LÓD CZY, NADMUCH AZOTEM, – CO WYBRAĆ?

W zależności od stanu (ostry/przewlekły) uszkodzenia stosuje się różne sposoby schładzania tkanek. Związane jest to z głębokością, na jaką oddziałuje zimno zastosowane w danej formie, tzn. masaż lodowy czy okłady lodowe w przeciwieństwie do chemicznych produktów i gazów, znoszą nie tylko powierzchowny ból, ale również wpływają na uszkodzone tkanki miękkie, dzięki temu są znacznie skuteczniejsze. Uważa się, iż najszybszy i najdłuższy efekt terapeutyczny uzyskuje się wykorzystując kruszony lód, nie zaś jego odpowiedniki.

Stan ostry – np. okłady plastikowymi woreczkami wypełnionymi kostkami lodu lub schłodzonym silikonowym żelem; masaż kostką lodu.

Stan przewlekły – np. nadmuchy z wykorzystaniem ciekłego azotu, schłodzonego powietrza, jak również dwutlenku węgla; aerozole oziębiające.

TROCHĘ O KORZYŚCIACH, CZYLI DZIAŁANIE KRIOTERAPII:

Związane jest ono z szeregiem korzystnych zjawisk fizjologicznych, tj. efekt:

przeciwbólowy – zimna temperatura wpływa na układ nerwowy, powodując czynnościowe wyłączenie receptorów czuciowych, tzn. nocyceptrów (receptorów bólowych) oraz ich połączeń z proprioreceptorami (receptory czucia głębokiego), a także zwolnienie przewodnictwa we włóknach czuciowych, co przyczynia się do zmniejszenia lub uśmierzenia bólu,

przeciwobrzękowy – zimno powoduje przekrwienie tętnicze w okolicy obrzęków okołostawowych z równoczesnym zwiększeniem filtracji włośniczkowej oraz poprawia drożność naczyń chłonnych drenujących przestrzeń międzykomórkową, w efekcie ułatwia to odpływ chłonki z danego miejsca i zmniejsza powstały obrzęk lub powoduje jego ustąpienie,

krążeniowy – związany jest z mikrokrążeniem, tzn. początkowe działanie niskiej temperatury powoduje obkurczenie lub zamknięcie zwieraczy przedwłośniczkowych, co powoduje skurcz naczyń i zmniejszenie lub zahamowanie przepływu krwi wyniku czego utlenowana krew wraca do dużych naczyń i „prawego serca”. Później następują reakcje obronne, mające na celu zminimalizowanie utraty ciepła. Powodują one rozszerzenie naczyń krwionośnych, czego efektem jest wzrost ukrwienia tkanek i uzyskanie ich przekrwienia,

nerwowo-mięśniowy – kriogeniczne temperatury pozwalają na obniżenie napięcia mięśniowego dzięki zmniejszeniu przewodnictwa nerwowego oraz obniżenie reaktywności obwodowych zakończeń czuciowo-nerwowych, co zmniejsza ich pobudliwość i podnosi próg odczuwanego bólu,

odpornościowy – temperatury poniżej zera powodują pobudzenie odporności komórkowej i humoralnej,

hormonalny – w wyniku zimna następuje wzrost wydzielania beta-endorfin, ACTH, kortyzonu, adrenaliny oraz noradrenaliny,

metaboliczny – następuje obniżenie stężenia mleczanów i histaminy w zmienionych zapalnie tkankach.

Ponad to zauważa się korzystny wpływ krioterapii na psychikę pacjentów, tzn. obserwuje się u nich poprawę nastroju, uczucie odprężenia, relaksu, a także zmniejszenie problemów z bezsennością.

W przypadku zastosowania krioterapii ogólnoustrojowej obserwuje się wszystkie wyżej wymienione efekty. Natomiast w krioterapii miejscowej zauważalne są tylko efekty miejscowe, czyli przeciwbólowy, nerwowo-mięśniowy, przeciwobrzękowy i krążeniowy.

KRIOTERAPIA OGÓLNOUSTROJOWA

– wykonywana w kriokomorach (duże, zamknięte pomieszczenie dla kilku osób; zabiegowi poddawane jest całe ciało) lub kriosaunach (jednokomorowe pomieszczenie dla jednej osoby; zabieg nie obejmuje głowy pacjenta).