{"id":353,"date":"2018-05-24T12:37:53","date_gmt":"2018-05-24T10:37:53","guid":{"rendered":"http:\/\/klinicysta.pl\/?p=353"},"modified":"2018-06-04T15:47:01","modified_gmt":"2018-06-04T13:47:01","slug":"353","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/2018\/05\/24\/353\/","title":{"rendered":"Stabilizacja staw\u00f3w krzy\u017cowo \u2013 biodrowych."},"content":{"rendered":"

Brak mi\u0119\u015bni bezpo\u015brednio generuj\u0105cych ruch w stawie oraz du\u017ca rola w automatyzmie ruchu, wymusi\u0142a specyficzny rodzaj stabilizacji staw\u00f3w krzy\u017cowo \u2013 biodrowych. Wed\u0142ug obserwacji oraz bada\u0144 klinicznych, w warunkach fizjologicznych w ich prawid\u0142owe funkcjonowanie zaanga\u017cowane s\u0105 dwa g\u0142\u00f3wne mechanizmy ryglowania: strukturalne oraz si\u0142owe (Vleeming i wsp., 1990).<\/h4>\n

Ryglowanie strukturalne (FC) okre\u015blane jest jako zamkni\u0119cie samoistne. Generuj\u0105 je pofa\u0142dowane powierzchnie stawowe ko\u015bci krzy\u017cowej oraz biodrowej, kt\u00f3re zaz\u0119biaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105. Efektywno\u015b\u0107 tego zamkni\u0119cia zale\u017cy od rozmiaru powierzchni stawowych, przy\u0142o\u017conej si\u0142y, ich kszta\u0142tu, oraz wieku z kt\u00f3rym wi\u0105\u017ce si\u0119 obecno\u015b\u0107 zmian zwyrodnieniowych. W zamkni\u0119ciu tym u\u0142o\u017cenie przestrzenne struktur uniemo\u017cliwia przemieszczenie si\u0119 centralnego elementu, kt\u00f3rym jest ko\u015b\u0107 krzy\u017cowa. Powierzchnie stawowe ko\u015bci biodrowej oraz krzy\u017cowej zaz\u0119biaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 chroni\u0105c staw przed \u015bcieraniem daj\u0105c jednocze\u015bnie du\u017cy wsp\u00f3\u0142czynnik stabilno\u015bci (Pool-Goudzwaard i wsp., 1998).<\/h4>\n

Pomimo ryglowania strukturalnego zapewniaj\u0105cego stabilno\u015b\u0107 stawu, dla mobilno\u015bci wymagany jest inny rodzaj kompresji stawu aby przeciwdzia\u0142a\u0107 obci\u0105\u017ceniom pionowym (Pool-Goudzwaard i wsp., 1998; Willard i wsp., 2012). Termin ryglowania si\u0142owego (force closure) jest u\u017cywany do opisania si\u0142 dzia\u0142aj\u0105cych dooko\u0142a stawu aby stworzy\u0107 stabilno\u015b\u0107 (Takasaki i wsp., 2009). Si\u0142a ta jest wytwarzana przez struktury w kierunku prostopad\u0142ym do w\u0142\u00f3kien SIJ i jest regulowana w zale\u017cno\u015bci od aktualnego aktu ruchowego. Si\u0142y te generowane s\u0105 przez liczne wi\u0119zad\u0142a oraz specyficzne ta\u015bmy mi\u0119\u015bniowo-powi\u0119ziowe. Struktury powi\u0119ziowe stabilizuj\u0105 staw, natomiast mi\u0119\u015bnie i wi\u0119zad\u0142a wykazuj\u0105 potencja\u0142 stabilizacyjny w r\u00f3\u017cnych fazach aktywno\u015bci oraz spoczynku (Arumugam i wsp., 2012). Ryglowanie si\u0142owe jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne podczas aktywno\u015bci ruchowych takich jak chodzenie, jednostronne obci\u0105\u017canie ko\u0144czyn dolnych, czyli podczas czynno\u015bci, w trakcie kt\u00f3rych wytwarzane s\u0105 si\u0142y \u015bcinaj\u0105ce. Ten rodzaj stabilizacji zapewnia dodatkowe tarcie, zwi\u0119kszaj\u0105c tym samym ryglowanie strukturalne. To skompensowane dzia\u0142anie okre\u015blane jest jako samowzmacniaj\u0105ce lub samoblokuj\u0105ce (Vleeming i wsp., 1990; Takasaki i wsp., 2009).<\/h4>\n

<\/h4>\n

Jak wykazuj\u0105 ostatnie badania, skuteczno\u015b\u0107 ryglowania si\u0142owego w du\u017cej mierze zale\u017cy od wyprzedzaj\u0105cej aktywno\u015bci mi\u0119\u015bniowej w stosunku do planowanego aktu ruchowego (Hungerford i wsp., 2003). Z jednej strony wiadomo, \u017ce op\u00f3\u017anienie tej aktywno\u015bci wyst\u0119puje u os\u00f3b z czynnymi dolegliwo\u015bciami b\u00f3lowymi w okolicach SIJ (Bussey i Milosavljevic, 2015), z drugiej upatruje si\u0119, \u017ce wyst\u0119puj\u0105ce funkcjonalne niedostatki u os\u00f3b zdrowych mog\u0105 doprowadza\u0107 do przeci\u0105\u017ce\u0144 staw\u00f3w oraz nie leczone powodowa\u0107 z czasem b\u00f3l (Pel i wsp., 2008; Pool-Goudzwaard i wsp., 1998; Vleeming i wsp., 2008). Poczynione obserwacje (Pool-Goudzwaard i wsp., 1998) r\u00f3wnie\u017c wskazuj\u0105, \u017ce zaburzenie transferu si\u0142 wyzwalanych przez mi\u0119\u015bnie i przenoszone przez SIJ mi\u0119dzy tu\u0142owiem a ko\u0144czynami dolnymi, jest zwi\u0105zane z dolegliwo\u015bciami b\u00f3lowymi w okolicy miednicy. Nie jest do ko\u0144ca jasne jednak czy zaburzenie to jest bezpo\u015brednim skutkiem istniej\u0105cych dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych, czy mo\u017ce by\u0107 te\u017c ich przyczyn\u0105 (Vleeming i wsp., 2008).<\/h4>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 w mechanizmie ryglowania si\u0142owego wykazuj\u0105 poprzecznie zorientowane mi\u0119\u015bnie sko\u015bne wewn\u0119trzne, poprzeczny brzucha, gruszkowaty oraz wyspecjalizowane ta\u015bmy mi\u0119\u015bniowo – powi\u0119ziowe (Snijders i wsp., 1998; Vlemming i wsp., 2012). Uk\u0142ady mi\u0119\u015bniowo – wi\u0119zad\u0142owo – powi\u0119ziowe generuj\u0105 si\u0142y prostopad\u0142e do powierzchni stawu, zwi\u0119kszaj\u0105c kompresje i si\u0142\u0119 tarcia, co r\u00f3wnowa\u017cy si\u0142y \u015bcinaj\u0105ce dzia\u0142aj\u0105ce na staw. Do najwa\u017cniejszych z nich nale\u017c\u0105: ta\u015bma powierzchowna tylna (SBL) oraz ta\u015bma funkcjonalna tylna (BFL) (Mayers, 2010).
\nSBL okre\u015blana jest jako ta\u015bma g\u0142\u00f3wna, kt\u00f3ra wyst\u0119puje symetrycznie na tylnej stronie cia\u0142a. Podstawowym jej zadaniem jest utrzymanie postawy w pozycji pe\u0142nego wyprostu oraz wykonywanie ruch\u00f3w w p\u0142aszczy\u017anie strza\u0142kowej, g\u0142\u00f3wnie poprzez zapobieganie przyjmowania pozycji zgi\u0119ciowej wyra\u017conej pozycj\u0105 p\u0142odow\u0105 (Weisman i wsp., 2014). Jej aktywno\u015b\u0107 powoduje wzmo\u017cone napi\u0119cie powi\u0119zi piersiowo-l\u0119d\u017awiowej, co istotnie przyczynia si\u0119 do kompresji SIJ. Ta\u015bma rozpi\u0119ta jest mi\u0119dzy podeszwow\u0105 stron\u0105 palc\u00f3w stopy a brzegiem nadoczodo\u0142owym czaszki. W jej sk\u0142ad wchodz\u0105 w kolejno\u015bci: m. zginacz kr\u00f3tki palucha, palc\u00f3w i palca ma\u0142ego, rozci\u0119gno podeszwowe, m. brzuchaty \u0142ydki, m. dwug\u0142owy uda, m. p\u00f3\u0142\u015bci\u0119gnisty, m. p\u00f3\u0142b\u0142oniastym, wi\u0119zad\u0142o krzy\u017cowo-guzowe, blaszka g\u0142\u0119boka warstwy zewn\u0119trznej powi\u0119zi piersiowo-l\u0119d\u017awiowej, m. prostownik grzbietu, czepiec \u015bci\u0119gnisty oraz powi\u0119\u017a czaszki (Mayers, 2010).<\/h4>\n

<\/h4>\n

Drug\u0105 ta\u015bm\u0105 wp\u0142ywaj\u0105c\u0105 istotnie na stabilizacj\u0119 SIJ jest ta\u015bma funkcjonalna tylna (BFL). Jej cech\u0105 charakterystyczn\u0105, w przeciwie\u0144stwie do opisanej wy\u017cej, jest sko\u015bne u\u0142o\u017cenie oraz znikoma rola stabilizacyjna. Zaczyna ona pracowa\u0107 g\u0142\u00f3wnie podczas okre\u015blonych czynno\u015bci, w kt\u00f3rych jedna strona jest stabilizowana i r\u00f3wnowa\u017cona prac\u0105 drugiej. Umo\u017cliwia tym samym zwi\u0119kszenie si\u0142y i precyzji ruch\u00f3w, dzi\u0119ki wyd\u0142u\u017ceniu ramienia dzia\u0142aj\u0105cej si\u0142y, poprzez po\u0142\u0105czenie pracuj\u0105cej ko\u0144czyny w poprzek cia\u0142a z przeciwn\u0105 ko\u0144czyn\u0105 drugiej obr\u0119czy (Mayers, 2010).
\nTa\u015bma rozpoczyna si\u0119 przyczepem dalszym m. najszerszego grzbietu biegn\u0105c w d\u00f3\u0142 \u0142\u0105czy si\u0119 z blaszk\u0105 powi\u0119zi l\u0119d\u017awiowo-krzy\u017cowej. Na poziomie przej\u015bcia L-S przekracza lini\u0119 \u015brodkow\u0105 cia\u0142a przechodz\u0105c przez powi\u0119\u017a krzy\u017cow\u0105, \u0142\u0105czy si\u0119 z krzy\u017cowymi oraz krzy\u017cowo-guzowymi w\u0142\u00f3knami mi\u0119\u015bnia po\u015bladkowego wielkiego. Nast\u0119pnie w\u0142\u00f3kna jej przechodz\u0105 w pasmo biodrowo piszczelowe ko\u0144cz\u0105c si\u0119 na wysoko\u015bci \u015bci\u0119gna podrzepkowego. Przebiegaj\u0105ce prostopadle do p\u0142aszczyzny staw\u00f3w krzy\u017cowo – biodrowych w\u0142\u00f3kna mi\u0119\u015bnia po\u015bladkowego wielkiego mieszaj\u0105 si\u0119 z powi\u0119zi\u0105 piersiowo-l\u0119d\u017awiow\u0105 i w\u0142\u00f3knami mi\u0119\u015bnia najszerszego grzbietu strony przeciwnej. Podczas napi\u0119cia m. najszerszego grzbietu i kontrlateralnie po\u0142o\u017conego m. po\u015bladkowego wielkiego dochodzi do zamkni\u0119cia si\u0142owego SKB.<\/h4>\n

<\/h4>\n

Ka\u017cdy skurcz pojedynczego mi\u0119\u015bnia, jego napi\u0119cie, si\u0142a zewn\u0119trzna rozprzestrzenia si\u0119 na ca\u0142\u0105 ta\u015bm\u0119. Taki uk\u0142ad mi\u0119\u015bniowy pozwala na wygenerowanie wi\u0119kszej si\u0142y, lepsz\u0105 amortyzacj\u0119 i przenoszenie obci\u0105\u017ce\u0144. Powoduje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mi\u0119\u015bnie le\u017c\u0105ce w pewnej odleg\u0142o\u015bci od miednicy, r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 mie\u0107 na ni\u0105 wp\u0142yw i wspomaga\u0107 dzia\u0142anie innych mi\u0119\u015bni bezpo\u015brednio z ni\u0105 zwi\u0105zanych. Wyodr\u0119bnione powy\u017cej uk\u0142ady mi\u0119\u015bniowe odgrywaj\u0105 zasadnicz\u0105 rol\u0119 w mechanizmie stabilizacji miednicy (Snijders i wsp., 1998; Vlemming i wsp., 2012). Ich schematyczne zilustrowanie pokazuje, \u017ce dysfunkcja w obr\u0119bie jednej z ta\u015bm, zlokalizowana w mi\u0119\u015bniach bezpo\u015brednio nie po\u0142\u0105czonych z miednic\u0105, r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 niewydolno\u015bci mechanizmu ryglowania si\u0142owego. Podobne zjawisko mo\u017ce zachodzi\u0107 w przypadku zablokowa\u0144 w stawach krzy\u017cowo-biodrowych, gdzie na skutek zaburzenia gry stawowej mo\u017ce dochodzi\u0107 do zmian w czynno\u015bci opisanych mi\u0119\u015bni.<\/h4>\n

Literatura<\/h4>\n
    \n
  1. \n

    Arumugam A, Milosavljevic S, Woodley S, Sole G. Effects of external pelvic compression on form closure, force closure, and neuromotor control of the lumbopelvic spine. A systematic review. Manual Therapy 2012, 17:275-284.<\/h4>\n<\/li>\n
  2. \n

    Bussey M, Milosavljevic S. Asymmetric pelvic bracing and altered kinematics in patients with posterior pelvic pain who present with postural muscle delay. Clinical Biomechanics 2015, 30:71\u201377.<\/h4>\n<\/li>\n
  3. \n

    Hungerford B, Gilleard W, Hodges P. Evidence of altered lumbopelvic muscle recruitment in the presence of sacroiliac joint pain. Spine 2003, 28:1593\u20131600.<\/h4>\n<\/li>\n
  4. \n

    Myers T.W. Ta\u015bmy anatomiczne w ruchu. W: B\u0105kowska D. (red), Ta\u015bmy anatomiczne. DB PUBLISHING, Warszawa 2010, ss. 203-229.<\/h4>\n<\/li>\n
  5. \n

    Pool-Goudzwaard A.L, Vleeming A, Stoeckart R, Snijders C. J & Mens J.M.A. Insufficient lumbopelvic stability: a clinical, anatomical and biomechanical approach to \u2018a-specific\u2019 low back pain. Manual Therapy 1998, 3(1): 12-20.<\/h4>\n<\/li>\n
  6. \n

    Snijders, C.J., Vleeming, A., Stoeckart, R.,. Transfer of lumbosacral load to iliac bonesand legs Part 1: Biomechanics of self-bracing of the sacroiliac joints and its significance for treatment and exercise. Clin. Biomech. 1993, 8:285\u2013294.<\/h4>\n<\/li>\n
  7. \n

    Takasaki H, Iizawa T, Hall T, Nakamura T, Kaneko S. The influence of increasing sacroiliac joint force closure on the hip and lumbar spine extensor muscle firing pattern. Manual Therapy 2009, 14(5):484-489.<\/h4>\n<\/li>\n
  8. \n

    Vleeming A, Stoeckart R, Volkers, ACW, Snijders CJ. Relation between form and function in the sacroiliac joint. Part 1: Clinical anatomical aspects. Spine 1990, 15(2): 130-132.<\/h4>\n<\/li>\n
  9. \n

    Vleeming, A, Albert, H, \u00d6stgaard, H, Sturesson, B, Stuge, B. European guidelinesfor the diagnosis and treatment of pelvic girdle pain. Eur. Spine J. 2008. 17:794\u2013819.<\/h4>\n<\/li>\n
  10. \n

    Vleeming A, Schuenke MD, Masi AT, Carreiro JE, Danneels L, Willard FH. The sacroiliac joint: an overview of its anatomy, function and potential clinical implications. Journal of Anatomy 2012, 221(6):537-567<\/h4>\n<\/li>\n
  11. \n

    Weisman M, Haddad M, Lavi N, Vulfsons S. Surface electromyographic recordings after passive and active motion along the posterior myofascial kinematic chain in healthy male subjects. Journal Of Bodywork And Movement Therapies. 2014, 18(3):452-461.<\/h4>\n<\/li>\n
  12. \n

    Willard F.H, Vleeming A, Schuenke M.D, Danneels L, Schleip R. The thoracolumbar fascia: anatomy, function and clinical considerations. Journal of Anatomy 2012; 221(6): 507-536.<\/h4>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Autor\u00a0 dr Micha\u00f8 Cichosz<\/h4>\n

     <\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Brak mi\u0119\u015bni bezpo\u015brednio generuj\u0105cych ruch w stawie oraz du\u017ca rola w automatyzmie ruchu, wymusi\u0142a specyficzny rodzaj stabilizacji staw\u00f3w krzy\u017cowo \u2013 biodrowych. Wed\u0142ug obserwacji oraz bada\u0144 klinicznych, w warunkach fizjologicznych w ich prawid\u0142owe funkcjonowanie zaanga\u017cowane s\u0105 dwa g\u0142\u00f3wne mechanizmy ryglowania: strukturalne oraz si\u0142owe (Vleeming i wsp., 1990). Ryglowanie strukturalne (FC) okre\u015blane jest jako zamkni\u0119cie samoistne. Generuj\u0105…
    Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":358,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[14],"class_list":["post-353","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lbp","tag-lbp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/353","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=353"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/353\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":356,"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/353\/revisions\/356"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=353"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=353"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/klinicysta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=353"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}